Spis treści (Index)
Used to, be used to, get used to – kompletny przewodnik z ćwiczeniami
Czy zdarzyło Ci się kiedyś z zamyśleniem powiedzieć "Kiedyś to było..."? Wszyscy mamy wspomnienia, nawyki i sytuacje z przeszłości, które już nie są aktualne. Angielski ma na to genialną i niezwykle użyteczną konstrukcję: used to. Ale zaraz, zaraz... a co z be used to i get used to? Brzmią podobnie, wyglądają niemal identycznie, a jednak znaczą coś zupełnie innego. To trio jest jednym z najczęstszych źródeł pomyłek wśród osób uczących się angielskiego na każdym poziomie zaawansowania.
Jeśli czujesz się zdezorientowany i nie wiesz, kiedy i jak używać tych zwrotów, ten artykuł jest dla Ciebie. Rozłożymy każdą z tych konstrukcji na czynniki pierwsze. Pokażemy Ci, jak je budować, kiedy używać i czym się od siebie różnią. Przeanalizujemy mnóstwo przykładów, wskażemy najczęstsze pułapki i na koniec damy Ci szansę sprawdzić swoją wiedzę w praktycznych ćwiczeniach. Koniec z wątpliwościami! Po lekturze tego przewodnika będziesz śmigać z "used to", "be used to" i "get used to" jak native speaker. Zaczynajmy!
Used to - czyli o nawykach, które odeszły w zapomnienie
Zacznijmy od najpopularniejszej i chyba najczęściej używanej konstrukcji z całej trójki. "Used to" to Twój wehikuł czasu w języku angielskim. Używamy go, aby mówić o czynnościach, nawykach, stanach lub sytuacjach, które były prawdą w przeszłości, ale już nie są. To kluczowa informacja – musi istnieć wyraźny kontrast między przeszłością a teraźniejszością. To trochę jak spojrzenie na stare zdjęcie i powiedzenie: "Pamiętam, jak kiedyś...".
Used to – kiedy używamy? Cofnijmy się w czasie
Wyobraź sobie, że opowiadasz znajomemu z Anglii o swoim dzieciństwie. Chcesz powiedzieć, że kiedyś mieszkałeś w małym domku na wsi, ale teraz mieszkasz w wielkim mieście. Albo że kiedyś codziennie grałeś w piłkę, a teraz ledwo masz czas na spacer. Właśnie w takich sytuacjach "used to" jest niezastąpione.
Używamy "used to" do opisywania:
- Dawnych nawyków i regularnie powtarzanych czynności: Coś, co robiłeś często w przeszłości, ale już tego nie robisz.
- I used to smoke a pack of cigarettes a day, but I quit last year. (Kiedyś paliłem paczkę papierosów dziennie, ale rzuciłem w zeszłym roku.)
- She used to wake up at 6 AM every morning to go for a run. (Kiedyś wstawała codziennie o 6 rano, żeby pobiegać.)
- Przeszłych stanów i sytuacji: Rzeczy, które były prawdą przez dłuższy czas w przeszłości, ale uległy zmianie.
- This building used to be a cinema. Now it's a supermarket. (Ten budynek był kiedyś kinem. Teraz jest supermarketem.)
- I used to have very long hair. (Kiedyś miałam bardzo długie włosy.)
- He used to believe in Santa Claus. (On kiedyś wierzył w Świętego Mikołaja.)
Ważne jest, aby pamiętać, że "used to" odnosi się tylko i wyłącznie do przeszłości. Nie ma formy teraźniejszej ani przyszłej. Nigdy nie powiemy "I use to..." w znaczeniu nawyku teraźniejszego – do tego służy czas Present Simple.
Used to – konstrukcja i budowa zdań
Dobra wiadomość jest taka, że konstrukcja "used to" jest bardzo prosta i taka sama dla wszystkich osób (I, you, he, she, it, we, they). Poniższa tabela przedstawia schemat budowy zdań:
| Rodzaj zdania | Konstrukcja | Przykład | Tłumaczenie |
|---|---|---|---|
| Twierdzące (+) | Podmiot + used to + czasownik | We used to live in Cracow. | Kiedyś mieszkaliśmy w Krakowie. |
| Przeczące (-) | Podmiot + didn't use to + czasownik | I didn't use to like spinach. | Nie lubiłem kiedyś szpinaku. |
| Pytające (?) | Did + podmiot + use to + czasownik? | Did you use to play piano? | Czy grałeś kiedyś na pianinie? |
Uwaga na "did"!
W pytaniach i przeczeniach pojawia się operator czasu Past Simple – "did". Pamiętaj, że "zjada" on literkę "d" z końcówki "used". Dlatego w pytaniach i przeczeniach piszemy use to, a nie used to.
"Used to" vs "Would" - subtelna różnica
Często, mówiąc o przeszłych nawykach, możemy używać zamiennie "used to" i "would". Jest jednak jedna, zasadnicza różnica: "would" używamy tylko do opisywania powtarzających się czynności, ale nigdy do opisywania stanów.
| Typ sytuacji | Used to | Would | Przykład |
|---|---|---|---|
| Czynności (np. bieganie, granie) | ✅ TAK | ✅ TAK | We used to / would build forts. |
| Stany (np. mieszkanie, bycie, posiadanie) | ✅ TAK | ❌ NIE | I used to live here. (NIE: I would live here.) |
Zapamiętaj: jeśli nie jesteś pewien, czy użyć "used to" czy "would", "used to" jest zawsze bezpieczniejszym wyborem.
Be used to - czyli przyzwyczajenie w pełnej krasie
Przechodzimy do drugiej konstrukcji. Zapomnij na chwilę o przeszłości. "Be used to" opisuje stan bycia przyzwyczajonym do czegoś. Oznacza, że dana sytuacja nie jest już dla nas nowa, dziwna ani trudna – stała się normalnością.
Co to znaczy "be used to"?
Kiedy początkowy dyskomfort znika i sytuacja staje się dla Ciebie "normalna", mówisz "I am used to it". W przeciwieństwie do "used to", konstrukcję tę możemy stosować w każdym czasie, odmieniając czasownik "to be".
Budowa zdań z "be used to"
Kluczowa zasada: po "be used to" czasownik zawsze przyjmuje końcówkę -ING.
Konstrukcja: Podmiot + be (odmienione) + used to + rzeczownik / czasownik z -ing
| Czas | Przykład zdania | Tłumaczenie |
|---|---|---|
| Teraźniejszy | She is used to working long hours. | Ona jest przyzwyczajona do długiej pracy. |
| Przeszły | They were used to the cold weather. | Oni byli przyzwyczajeni do zimnej pogody. |
| Przyszły | He will be used to the new software soon. | Wkrótce przyzwyczai się do nowego softu. |
Get used to - witaj, nowy nawyku!
Jeśli "used to" to przeszłość, a "be used to" to stan, to "get used to" jest mostem, który je łączy. Ta konstrukcja opisuje proces przyzwyczajania się. Skupia się na zmianie i adaptacji.
Dynamika zmiany: Be vs Get
- Be used to = być przyzwyczajonym (stan, rezultat)
- Get used to = przyzwyczajać się (proces, zmiana)
Budowa: Podmiot + get (odmienione) + used to + rzeczownik / czasownik z -ing
- I am getting used to living in a big city. (Proces trwa: Przyzwyczajam się do życia w dużym mieście.)
- I finally got used to my new boss. (Proces zakończony: W końcu przyzwyczaiłem się do nowego szefa.)
Podsumowanie w pigułce: Tabela porównawcza
Poniższa tabela zbiera najważniejsze różnice. To Twoja idealna ściągawka!
| Cecha | used to do | be used to doing | get used to doing |
|---|---|---|---|
| Znaczenie | Dawny nawyk, stan, który minął. | Bycie przyzwyczajonym (stan). | Proces przyzwyczajania się. |
| Polski odpowiednik | "Kiedyś coś robiłem" | "Jestem przyzwyczajony" | "Przyzwyczajam się" |
| Czas | Tylko przeszłość | Wszystkie czasy (odmiana 'be') | Wszystkie czasy (odmiana 'get') |
| Konstrukcja | used to + bezokolicznik | be used to + -ing / rzeczownik | get used to + -ing / rzeczownik |
| Przykład | I used to play chess. | I am used to speaking publicy. | I am getting used to living alone. |
Najczęstsze błędy – sprawdź, czy ich nie popełniasz
Teoria to jedno, ale praktyka pokazuje, że pewne błędy powtarzają się nagminnie. Sprawdź tabelę błędów, aby ich unikać.
| ❌ ŹLE (Don't say) | ✅ DOBRZE (Say) | Dlaczego? |
|---|---|---|
| I am used to wake up early. | I am used to waking up early. | Po be used to czasownik musi mieć końcówkę -ing. |
| Did you used to live here? | Did you use to live here? | Operator Did "zabiera" końcówkę -d. Forma wraca do use. |
| I use to play football every day. | I usually play football every day. | Used to nie ma czasu teraźniejszego! Dla nawyków obecnych używamy usually. |
| I used to visit Paris in 2010. | I visited Paris in 2010. | Do jednorazowych zdarzeń z datą używamy Past Simple, nie used to. |
| I am used to live here. | I used to live here. | Jeśli chcesz powiedzieć "Kiedyś tu mieszkałem", nie używaj czasownika "am". |
Ćwiczenia - czas na praktykę!
Przećwiczmy nową wiedzę! Uzupełnij luki poprawną formą: used to, be used to lub get used to oraz odpowiednią formą czasownika w nawiasie.
- When I was a child, I ______________ (spend) hours reading books in my room.
- I moved to London six months ago. At first the noise was a problem, but now I ______________ (it).
- He works as a chef, so he ______________ (stand) for many hours a day.
- It's taking me a long time to ______________ (work) with this new team. They are very different.
- My parents ______________ (not/have) a mobile phone when they were young.
- ______________ you ______________ (live) in this neighbourhood before you moved here?
- I don't think I will ever ______________ (eat) such spicy food. My mouth is on fire!
- She has lived in Sweden for years, so she ______________ (the cold and dark winters).
Przewiń w dół po odpowiedzi...
- used to spend
- am used to it
- is used to standing
- get used to working
- didn't use to have
- Did you use to live
- get used to eating
- is used to the cold and dark winters
Masz pytania? My mamy odpowiedzi! (FAQ)
Tutaj znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące konstrukcji used to.
1. Czy mogę użyć "used to" do mówienia o teraźniejszości? Nie. Konstrukcja used to odnosi się wyłącznie do przeszłości. Jeśli chcesz opisać obecny nawyk, użyj przysłówka częstotliwości i czasu Present Simple, np. "I usually wake up at 7." (Zazwyczaj wstaję o 7).
2. Jaka jest różnica między "I used to cook" a "I am used to cooking"? Różnica jest ogromna!
- "I used to cook" oznacza: Kiedyś gotowałem (ale teraz już tego nie robię).
- "I am used to cooking" oznacza: Jestem przyzwyczajony do gotowania (nie sprawia mi to problemu, robię to na co dzień).
3. Czy po "used to" zawsze występuje czasownik? W konstrukcji podstawowej (used to do) – tak, występuje bezokolicznik. Natomiast w konstrukcjach be used to oraz get used to po słówku "to" może wystąpić czasownik z końcówką -ing, rzeczownik (np. the noise) lub zaimek (np. it).
4. Dlaczego w pytaniach piszemy "use to" bez "d"? Ponieważ w pytaniach (i przeczeniach) w czasie przeszłym pojawia się operator did. To on przejmuje funkcję gramatyczną czasu przeszłego, więc główny czasownik wraca do swojej formy podstawowej. Did you use to...? jest jedyną poprawną formą.
Przydatne zwroty
- It takes time to get used to... - Przyzwyczajenie się do... zajmuje trochę czasu.
- I can't get used to... - Nie mogę się przyzwyczaić do...
- You'll get used to it. - Przyzwyczaisz się do tego. (często używane jako słowa otuchy)
- Back in the day, we used to... - Kiedyś, za starych czasów, robiliśmy...
- I'm not used to this kind of treatment. - Nie jestem przyzwyczajony do tego rodzaju traktowania.
References
- Cambridge Dictionary. (n.d.). Used to. Retrieved from https://dictionary.cambridge.org/grammar/british-grammar/used-to
- Oxford Learner's Dictionaries. (n.d.). be/get used to something. Retrieved from https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/grammar/online-grammar/beget-used-to-something
- British Council. (n.d.). 'Used to', 'be used to' and 'get used to'. Retrieved from https://learnenglish.britishcouncil.org/grammar/b1-b2-grammar/used-to-be-used-to-get-used-to