Spis treści (Index)
Ziemia jest jak cebula (lub brzoskwinia). Ma warstwy. Poznajmy je.
Budowa Ziemi (The Earth's Structure)
Zacznijmy od tego, co mamy pod stopami.
- Crust – Skorupa ziemska. Cienka warstwa zewnętrzna.
- Continental crust – Skorupa kontynentalna.
- Oceanic crust – Skorupa oceaniczna.
- Mantle – Płaszcz Ziemi. Gorąca warstwa pod skorupą (największa objętość).
- Core – Jądro Ziemi.
- Outer core – Jądro zewnętrzne (płynne).
- Inner core – Jądro wewnętrzne (stałe).
Płyty Tektoniczne (Plate Tectonics)
Ziemia to wielkie puzzle, które ciągle się ruszają.
- Tectonic plates – Płyty tektoniczne.
- Fault line – Linia uskoku (miejsce styku płyt).
- Earthquake – Trzęsienie ziemi.
- Seismic waves – Fale sejsmiczne.
- Volcano – Wulkan.
- Eruption – Erupcja / Wybuch.
- Ash – Pył wulkaniczny.
Uwaga: Magma = Pod ziemią. Lava = Na powierzchni.
Cykl Skalny (The Rock Cycle)
Skały nie są wieczne. Zmieniają się w procesie zwanym The Rock Cycle.
| Typ skały (Angielski) | Polski | Jak powstaje? | Przykłady |
|---|---|---|---|
| Igneous Rocks | Magmowe | Zastygnięcie magmy lub lawy ("zrodzone z ognia"). | Granite (Granit)Basalt (Bazalt) |
| Sedimentary Rocks | Osadowe | Osadzanie się piasku, mułu i szczątków przez miliony lat. | Sandstone (Piaskowiec)Limestone (Wapień - $CaCO_3$) |
| Metamorphic Rocks | Metamorficzne | Przeobrażenie innych skał pod wpływem ciśnienia (Pressure) i ciepła (Heat). | Marble (Marmur)Slate (Łupek) |
Minerały i Erozja (Minerals & Erosion)
Geologia to nie tylko wielkie skały, ale też procesy i detale.
- Mineral – Minerał (np. Quartz - kwarc, Diamond - diament).
- Fossil – Skamieniałość (znajdowane w Sedimentary rocks).
- Weathering – Wietrzenie (rozpad skał w miejscu).
- Erosion – Erozja (przemieszczanie materiału przez wiatr/wodę).
- Landslide – Osuwisko.
Geologiczne Idiomy (Idioms)
Język angielski jest "twardy jak skała".
- Between a rock and a hard place – Między młotem a kowadłem (w sytuacji bez wyjścia).
- To hit rock bottom – Sięgnąć dna.
- Stone's throw away – Rzut beretem (bardzo blisko).
- Etched in stone – Wyryte w kamieniu (niezmienne, ostateczne).
Podsumowanie
Następnym razem, gdy znajdziesz ciekawy kamień na plaży, będziesz wiedział, czy to Sedimentary rock (osadowa) pełna historii, czy twardy Granite. Pamiętaj: Geology rocks! (Geologia rządzi/jest super – gra słów).
Would you like to practice describing a landscape using these geological terms?